Jak zmieni się obrót giełdowy na GPW po uruchomieniu WATS?
Nowe zasady kontroli przed-transakcyjnej parametrów zleceń
W systemie WATS każde zlecenie podleg dodatkowej weryfikacji pod kątem limitu ceny, maksymalnej wartości i wolumenu zlecenia. Oznacza to, że zlecenia wykraczające poza dopuszczalne przedziały cenowe lub przekraczające określone parametry wartości lub wolumenu są odrzucone.
W systemie WATS nie ma już możliwe korzystanie z opcji „POD”, tj. potwierdzenia zlecenia w przypadku przekroczenia dozwolonych parametrów.
Przykładowo dla akcji z indeksu WIG20 limit ceny może się różnić maksymalnie o 40% od kursu odniesienia, dla mWIG40, pozostałych akcji, certyfikatów inwestycyjnych, ETF, ETN, ETC - 50%.
W fazie aukcji otwarcia, aukcji zamknięcia oraz w trakcie równoważenia, stosowany jest tzw. „współczynnik rozszerzenia dla maksymalnych wartości dla limitów cen”, umożliwiający dwukrotne zwiększenie tego przedziału cenowego.Zmiany w typach i parametrach zleceń
Wraz z uruchomieniem nowego systemu, część funkcjonalności znanych z UTP przestała być dostępna.
Najważniejsze zmiany obejmują:
- wycofanie zleceń typu PEG,
- rezygnację ze zleceń z warunkiem minimalnej wielkości wykonania (MWW),
- brak możliwości zmiany typu ważności już aktywnego zlecenia, każda taka modyfikacja będzie wymagała anulowania zlecenia i wprowadzenia nowego. Dopuszczalne będzie modyfikowanie daty ważności dla zleceń z typem ważności WDD (ważne do dnia)
- zlecenia PKC (po każdej cenie) i PCR (po cenie rynkowej) można składać tylko z określonymi typami ważności:
- WIA (wykonaj i anuluj) - dostępne w trakcie notowań ciągłych i podczas dogrywki,
- WLA (wykonaj lub anuluj) - dostępne w trakcie notowań ciągłych i podczas dogrywki,
- WNZ (ważne na zamknięcie) - dostępne we wszystkich fazach,
- WNF (ważne na fixing) - dostępne we wszystkich fazach
W przypadku częściowej realizacji w fazie aukcji otwarcia/zamknięcia lub po zakończeniu równoważenia pozostała część zlecenia traci ważność.
- w zleceniach z wielkością ujawnioną (WUJ), wielkość ujawniania nie może być mniejsza niż minimalna wielkość jednostki transakcyjnej (najczęściej 1).
Zmiany w prezentacji danych rynkowych w fazie aukcji otwarcia i zamknięcia
W fazie aukcji otwarcia i zamknięcia oraz podczas równoważenia, uczestnicy rynku nie mają dostępu do pełnych danych o ofertach kupna i sprzedaży. W tym czasie publikowany jest ograniczony zakres danych.
W przypadku gdy możliwe jest wyznaczenie TKO (teoretycznego kursu otwarcia) dostępny jest:
- teoretyczny kurs otwarcia,
- przewidywany wolumen otwarcia,
- łączny wolumen zleceń kupna po cenie TKO (wszystkie zlecenia z limitem ceny wyższym od TKO są prezentowane po TKO),
- łączny wolumen zleceń sprzedaży po cenie TKO (wszystkie zlecenia z limitem ceny niższym od TKO są prezentowane po TKO).
W przypadku, gdy arkusz jest rozbieżny i nie jest możliwe określenie TKO:
- najwyższa cena kupna z łącznym wolumenem zleceń na tym poziomie,
- najniższa cena sprzedaży z łącznym wolumenem zleceń na tym poziomie.
Losowe zakończenie faz aukcyjnych
WATS wprowadził rozwiązanie stosowane na wielu światowych giełdach, polegające na losowym zakończeniu wybranych etapów sesji na poszczególnych instrumentach finansowych.
W praktyce oznacza to, że:
- rozpoczęcie notowań danego instrumentu może nastąpić nawet do 30 sekund później niż planowano,
- zakończenie notowań danego instrumentu może nastąpić do 30 sekund wcześniej.
Celem tego mechanizmu jest między innymi ograniczenie składania zleceń wyłącznie w końcowych sekundach aukcji i zwiększenie efektywności procesu wyznaczania kursów.
Nowe zasady funkcjonowania fixingu i dogrywki
Po wdrożeniu WATS zmieniły się również wybrane elementy związane z fixingiem i dogrywką.
W szczególności:
- inwestorzy mogą składać zlecenia podczas dogrywki z różnymi limitami cen (w tym PKC i PCR), ale realizacja będzie tylko po kursie dogrywki (pod warunkiem, że po drugiej stronie arkusza będą dostępne oferty umożliwiające taką realizację). Zmieniony został sposób prezentowania arkusza zleceń dla instrumentów notowanych w systemie kursu jednolitego,
- wydłużona została faza dogrywki dla drugiego fixingu w notowaniach jednolitych z dwoma fixingami 15:00 – 17:05,
- wydłużona została fazy dogrywki w systemie kursu jednolitego z jednym fixingiem w tygodniu 11:00-17:05.
Uwaga – dogrywka jest organizowana wyłącznie dla instrumentów, dla których został wyznaczony kurs zamknięcia na zakończenie fazy Aukcji Zamknięcia.
Zmiany w prezentacji zleceń z WUJ
Zmianie uległ sposób publikowania informacji o zleceniach z warunkiem wielkości ujawnianej (WUJ).
W określonych sytuacjach, jeszcze przed rozpoczęciem notowań, rynek może otrzymać informację o pełnym wolumenie takiego zlecenia, a nie wyłącznie o jego części udostępnionej standardowo w arkuszu.
O czym warto pamiętać?
Wdrożenie WATS to największa modernizacja infrastruktury transakcyjnej GPW od wielu lat. Nowe rozwiązanie wpływa na sposób składania zleceń, prezentację danych rynkowych oraz przebieg niektórych faz sesji giełdowej.
Zachęcamy do zapoznania się z jego najważniejszymi funkcjonalnościami i zmianami. Szczegółowe materiały edukacyjne oraz informacje dotyczące WATS dostępne są na stronie www.gpwwats.pl. Dzięki temu korzystanie z nowego systemu będzie łatwiejsze.
Pytania i odpowiedzi
1. Czym jest GPW WATS?
GPW WATS to nowy system transakcyjny Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, który zastąpił dotychczasowy system UTP. Zmiana obejmuje m.in. zasady składania i realizacji zleceń, przebieg sesji giełdowej oraz sposób prezentacji danych rynkowych.
2. Czy muszę coś zrobić, aby korzystać z GPW WATS?
Dostosowanie systemów transakcyjnych do GPW WATS jest realizowane przez Biuro Maklerskie PKO Banku Polskiego.
Serwis PKO supermakler został zaktualizowany automatycznie. Natomiast aby korzystać z aplikacji mobilnej, konieczne jest jej zaktualizowanie do najnowszej wersji dostępnej w Sklep Play (4.5.30) lub App Store (wersja 4.5.29).
3. Czy zmieniły się godziny notowań na GPW?
W większości przypadków godziny pozostały podobne, jednak zmieniła się struktura niektórych faz sesji. Dodatkowo wprowadzony został mechanizm losowego otwarcia i zamknięcia notowań, co oznacza, że poszczególne instrumenty mogą rozpocząć lub zakończyć handel w różnych momentach w określonym przedziale czasowym.
4. Na czym polega losowe otwarcie i zamknięcie notowań?
System losowo wyznacza dokładny moment zakończenia aukcji otwarcia lub zamknięcia dla każdego instrumentu w określonym przedziale czasowym. Celem jest ograniczenie możliwości manipulowania kursem tuż przed rozpoczęciem lub zakończeniem notowań.
5. Czy nadal można składać zlecenia PKC i PCR?
Tak, ale ich działanie uległo zmianie. W systemie GPW WATS zlecenia PKC i PCR mogą być składane wyłącznie z wybranymi rodzajami ważności (np. WIA lub WLA) i nie oczekują w arkuszu zleceń na realizację. Jeśli nie ma możliwości ich wykonania zgodnie z zasadami rynku, zostają odrzucone.
6. Czy nadal można składać zlecenia STOP?
Tak. Zlecenia STOP pozostają dostępne. Zmianie ulegają jednak zasady ich aktywacji. Na przykład aktywacja może nastąpić również na podstawie kursu ustalonego w trakcie aukcji zamknięcia.
7. Czy wszystkie obecnie dostępne rodzaje zleceń pozostaną dostępne?
Nie. W GPW WATS nie są już dostępne m.in.:
- zlecenia PEG,
- zlecenia z warunkiem minimalnej wielkości wykonania (MWW).
8. Czy zmieniły się zasady działania zleceń z wielkością ujawnianą (WUJ)?
Tak. W GPW WATS przy wyliczaniu teoretycznego kursu i wolumenu aukcji, uwzględniany jest cały wolumen zlecenia WUJ, a nie wyłącznie część ujawniona.
9. Czy można zmieniać parametry już złożonych zleceń?
Tak, jednak zakres możliwych zmian jest ograniczony. Nadal można m.in. zmieniać cenę, wolumen czy termin ważności dla ważności WDD (ważne do dnia).
Nie jest natomiast możliwa zmiana typu ważności lub typu zlecenia, np. z limit na PKC.
10. Co stanie się ze zleceniami ważnymi dłużej niż jeden dzień?
Zlecenia z dłuższym terminem ważności są przenoszone na kolejne sesje zgodnie z zasadami obowiązującymi dla danego typu zlecenia. GPW WATS utrzymuje możliwość składania takich zleceń.
11. Czy zmieni się sposób prezentacji arkusza zleceń podczas aukcji?
Tak. W trakcie aukcji pełny arkusz zleceń nie jest publikowany.
W przypadku gdy możliwe jest wyznaczenie TKO (teoretycznego kursu otwarcia) dostępny jest:
- teoretyczny kurs otwarcia
- przewidywany wolumen otwarcia
- łączny wolumen zleceń kupna po cenie TKO (wszystkie zlecenia z limitem ceny wyższym od TKO będą prezentowane po TKO)
- łączny wolumen zleceń sprzedaży po cenie TKO (wszystkie zlecenia z limitem ceny niższym od TKO będą prezentowane po TKO)
W przypadku, gdy arkusz jest rozbieżny i nie jest możliwe określenie TKO:
- najwyższa cena kupna z łącznym wolumenem zleceń na tym poziomie
- najniższa cena sprzedaży z łącznym wolumenem zleceń na tym poziomie
12. Co oznacza „dogrywka" w GPW WATS?
Dogrywka pozostaje częścią procesu notowań. W przypadku rynku ciągłego jest organizowana po aukcji zamknięcia, jeśli został wyznaczony kurs zamknięcia. W tym czasie transakcje są zawierane po kursie ustalonym podczas aukcji zamknięcia.
13. Co się stanie, gdy kurs instrumentu przekroczy dopuszczalne limity zmian?
System automatycznie wprowadzi instrument do fazy równoważenia. W tym czasie handel zostanie czasowo wstrzymany, a uczestnicy rynku będą mogli składać i modyfikować zlecenia przed wznowieniem notowań.
14. Czy GPW WATS zwiększy bezpieczeństwo obrotu?
Tak. W nowym systemie wprowadzono dodatkowe mechanizmy ochronne, takie jak bardziej zaawansowane kontrole przedtransakcyjne oraz losowe otwarcie notowań.
15. Czy zmiana systemu wpłynie na rozliczenie transakcji?
Nie. Dla klienta zasady rozliczania standardowych transakcji giełdowych pozostają bez zmian. GPW WATS zmienia przede wszystkim sposób organizacji i realizacji obrotu.